ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਮਾਸਕੋ : ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਖਰੀ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਸੰਧੀ 'ਨਿਊ ਸਟਾਰਟ' (New START) ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਅੱਧੀ ਸਦੀ 'ਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੰਡਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੇਲਗਾਮ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਰੋਕ ਖਤਮ, ਤਿੰਨ-ਪੱਖੀ ਜੰਗ ਦਾ ਡਰ
ਸੰਧੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ 35 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੰਡਾਰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਥਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ 'ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤ' ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਅਸਥਿਰਤਾ ਵਧੇਗੀ।
ਪੁਤਿਨ ਤੇ ਟਰੰਪ ਦਾ ਰੁਖ
ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਟਰੰਪ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ 'ਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਚੀਨ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੀ ਸੀ 'ਨਿਊ ਸਟਾਰਟ' ਸੰਧੀ?
ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਅਤੇ ਦਮਿਤਰੀ ਮੇਦਵੇਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਹਸਤਾਖਰਿਤ ਇਸ ਸੰਧੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1,550 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਾਰਹੈੱਡ ਤਾਇਨਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। 700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਬੰਬਾਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਸੀ।
ਨਵੇਂ ਖਤਰੇ: 'ਗੋਲਡਨ ਡੋਮ' ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ
ਰੂਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ 'ਗੋਲਡਨ ਡੋਮ' ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਮੇਦਵੇਦੇਵ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਜਿਹੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੂਸ ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਮਲਾਵਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਏਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 1992 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੀਖਣ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਾਹੌਲ ਗਰਮਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਖਤਰਨਾਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਗਈ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
Credit : www.jagbani.com
